Akcja ma miejsce w Japonii, w roku 1945. Amerykańskie wojska decydują na ostateczną ofensywę, przeprowadzając ataki bombowe na miasta japońskie. Szczególnie ciekawym i niszczącym atakiem był ten, gdzie bomby zamiast wybuchać, paliły się trudnym do ugaszenia żywym ogniem, który w prosty sposób trawił całe setki hektarów domostw i lasów.

Tytułowy grobowiec świetlików może mieć w sobie dwa znaczenia. Jednym z nich mogą być częste, rozświetlające niebo ataki prowadzone przez Amerykanów. Drugim mogą być wszędobylskie robaczki świetliki, które całymi tysiącami rozświetlały nocne niebo, ukazując cudowny widok.

Streszczenie filmu Grobowiec świetlików nie będzie zbyt trudnym zadaniem, gdyż jest to film genialny w każdym akcie, aczkolwiek dosyć starej daty (zdradza się tutaj powiedzenie – stary, ale jary).

Jedną z głównych postaci filmu jest Seita, który w chwili rozpoczęcia filmu ma 14 lat, a jego młodsza siostrzyczka, cztery (przeżyły niezwykle ciężkie chwile, jak na ich niewielki wiek, aż można się wzruszyć...). Ojcem dzieci jest oficer. Seita zawsze przy sobie nosi jego zdjęcie. Natomiast ich matka umiera na skutek odniesionych ran po nalocie (jej widok jest przerażający, może się w oku łezka zakręcić, jak może człowiek wyglądać, kiedy jeszcze żyje...).

Setsuko nie wie, że jej matka umarła, gdyż Seita skrycie ukrywa tę tajemnicę, nie chcąc dobijać niewinnego dziecka. Kiedy nie mają już żadnych znajomych, starszy brat postanawia, że zamieszkają u ciotki. Na początku sytuacja wydaje się być całkiem dobra, gdyż mają sporo żywności, a także całą gamę rzeczy po matce, które mogą zamienić na jedzenie. Jednak, kiedy wszystkie ich zapasy i pieniądze się kończą, ciotka wypomina im, że prowadzą marnotrawny styl życia, przez co dzieci postanawiają (Seita postanawia oczywiście) się od niej wynieść. Znajdują swoje miejsce zamieszkania w opuszczonej kopalni (czy też schronie), gdzie początkowo ich życie jest czystą sielanką.

Sytuacja ta jednak nie mogła trwać wiecznie. Kończą się im niezbędne zapasy. Od tej chwili zaczyna się istna walka o przetrwanie. Starszy brat siostry, jest w końcu zmuszony do złodziejstwa, by wyżywić ich oboje. Zostaje schwytany na gorącym uczynku i mocno przez to poturbowany, przez co znajduje się w areszcie. Jednak policjant szybko go wypuszcza, wskazując nawet winę temu, który pobił dotkliwie chłopca, posądzając go o napad. Kolejnym mocno utrudniającym życie bohaterów są niezliczone stada insektów. Seita w końcu ma tej sytuacji dosyć i okrada puste mieszkania, podczas nalotów, kiedy to ludzie chowają się w bezpiecznych (bezpiecznych z założenia) schronach...

Koszmar wojny musi jednak kiedyś zostać zakończony. Japonia kapituluje (oczywiście po odrażających atakach atomowych). I sytuacja zaczyna się stabilizować. Pogoda także ma się ku poprawie i słońce rozświetla nieboskłon.

Jednak dla obojga bohaterów nie było szczęśliwego zakończenia. Wycieńczona i chora Setsuko umiera, a pieniądze, które Seita podejmuje z banku, z konta matki, musi przeznaczyć na pogrzeb swej młodszej siostrzyczki. Seita umiera na dworcu kolejowym, opuszczony przez wszystkich ludzi. Scena ta była początkiem tego niezwykle wzruszającego dramatu...

Przyglądając się całości filmu, mogę stwierdzić, że nie jest dla każdego, na pewno nie dla dzieci, które nie zrozumieją go i przesłań, jakie przekazuje. Bohaterowie tego filmu to dzieci, które muszą zmierzyć się podczas wojny z jej okrucieństwami, a także, tuż po jej zakończeniu o swoje życie.

Kreska – nie jest ona zła, jak na tak stare anime. Bardzo dobrze oddaje klimat. Ogólnie nie mam do niej większych zastrzeżeń i pod tym kątem na pewno Was film nie zawiedzie. Muzyka Grobowca świetlików jest wspaniale dobrana do sytuacji mających tam miejsce.

Ogólnie rzecz biorąc, Grobowiec świetlików potrafi w wielu miejscach wzruszyć do łez, chociaż rzadko występują w nim humorystyczne wątki, przerywające pasmo dramatu. Film jest raczej skierowany dla ludzi o mocnych nerwach. W filmie tym przemoc jest pokazana tak, aby widać jej było jak najmniej, jedynie skutki ataków, wymierzone w ludzi i ich domostwa. Wielu krytyków uważa, że jest on najlepszym filmem antywojennym, jaki kiedykolwiek powstał. Film na pewno godzien uwagi i zapadający na długo w pamięć. Polecam.

Warto zaznaczyć, iż powstał także film z aktorami Grobowiec świetlików. Został wyemitowany 1 listopada 2005 roku, w japońskiej telewizji NTV, w celu uczczenia sześćdziesiątej rocznicy zakończenia II wojny światowej.