Po latach wytężonej pracy naukowcy dokonali niezwykłego przełomu w dziedzinie informatyki. Stworzono niezwykle nowoczesną sieć: The Wired, mającą umożliwić ludziom szybką komunikację i wymianę informacji. Jednakże za sprawą jednej osoby sieć osiągnęła niespotykany dotąd zasięg, stając się dla wielu alternatywą wobec świata realnego, bądź nawet nowym, lepszym światem realnym. Nie każdego jednak fascynuje druga rzeczywistość jaką jest The Wired. Taką osobą jest 14-letnia Iwakura Lain. Dziewczynę do zgłębienia tajemnic sieci skłania mail, który otrzymała od... zmarłej koleżanki, która właśnie w Sieci odnalazła właściwą rzeczywistość.

Serial Experiments Lain jest interesującą serią dla każdego fana gatunku cyberpunk jak i widza szukającego anime zmuszającego do podjęcia głębszych przemyśleń. A tych raczej zabraknąć nie może. Sama fabuła jest pogmatwana i przez to tajemnicza. Wiele spraw nie zostaje dostatecznie wyjaśnionych. Rozgrywa się wokół głównej bohaterki – Lain, która głęboko zainteresowana istotą Sieci sama staje się, bądź też uświadamia sobie, że jest jej nieodzowną częścią, że jest w niej kimś w rodzaju Boga, legendą. Odnajduje też swoje drugie "ja", czy też może to prawdziwe? Bohaterka staje w obliczu mnóstwa niewyjaśnionych kwestii: własnej osobowości, prawdziwości rodziny, celu istnienia sieci, czy też Boga, choć jego boskość jest wątpliwa. Czy istnieje Bóg w Wired czy też w świecie rzeczywistym? Lain próbując odpowiedzieć na te i inne pytania sama traci pewnego rodzaju poczucie rzeczywistości. Bariera dzieląca dwa światy zatarła się, nie wie zatem czy istnieje w prawdziwym świecie, czy wirtualnym, ani też tego, który z nich tak naprawdę jest prawdziwy. Zmianie ulega też otoczenie dziewczyny, jej obraz w Sieci, świecie rzeczywistym. Jak więc widać fabuła jest wielowarstwowa co dodatkowo sugeruje nam nazwanie poszczególnych odcinków warstwami (ang. layers). Moim zdaniem ciekawy zabieg. Spełnia swoje główne zadanie, zmusza widza do refleksji na temat poruszanych w tej serii kwestii tj. człowieka, społeczeństwa, Sieci, Boga. Fabuła serii powoli posuwa się do przodu dając w ostatnim odcinku pewną odpowiedź. Pozostaje jednak wiele niedomówień. Interpretacja znajdzie się zatem w indywidualnej gestii każdego widza. Ten ostateczny obraz czyni z Lain łakomy kąsek. Spełnia bowiem oczekiwania wyrobionego i wymagającego widza. Nie można zakwestionować jej wysokiego poziomu.

Należy wspomnieć o bohaterach. Główną rolę w SEL odgrywa 14-letnia Iwakura Lain, toteż jej poświęcono w anime najwięcej czasu. Jest zwyczajną, niczym nie wyróżniająca się, zamkniętą w sobie i niezbyt popularną uczennicą. Oczywiście postać nabiera barw, gdy styka się z Siecią i staje się jej częścią. Z apatycznej nastolatki staje się aktywną i kluczową postacią dla Wired i świata rzeczywistego. Wywiera na nie ogromny wpływ. Mimo to brak jej oryginalności, której Lain dodaje w dużej mierze drugie "ja". Przez dłuższy czas pozostaje zagubioną nastolatką niepotrafiącą odpowiedzieć na wiele pytań.

Ważną postacią jest również Masami Eiri, dzięki któremu właśnie Sieć stała się czymś na kształt alternatywnej rzeczywistości w której można tak samo istnieć jak w świecie rzeczywistym. Mimo ogromnego wpływu na przedstawioną w serialu rzeczywistość i główną bohaterkę, Eiriego także nie cechuje nadzwyczajna oryginalność. Okazuje się on być jedynie "tradycyjnym" zgorzkniałym, niedocenionym naukowcem. Także przyjaciółka Lain, Arisu nie została przedstawiona w sposób wybitnie ciekawy. Jest zwyczajną troskliwą przyjaciółką, w dodatku dziewczyną z wstydliwym sekretem. Jeśli chodzi o te trzy postacie, jak i inne, to pozostaje niedosyt.

Bardzo pozytywnie oceniam kreskę. Nie jest najnowsza, to widać, ale wiekowość i brak należytej staranności (choć postacie wyglądają interesująco, szczególnie Iwakura) skutecznie rekompensują ciekawe zabiegi graficzne. Mam na myśli zastosowanie efektu "blood pools" przy tworzeniu cieni, który przedstawia jeden z poniższych kadrów. Dodaje on swoistego poczucia głębi i tajemniczości jaką tworzy The Wired. Dobre wrażenie też sprawia kontrast między bielą a czernią, który symbolizuje zarówno odmienność dwóch światów jak i ich współistnienie. Ponadto namnożenie kabli, komputerów i podzespołów dodaje właściwego dla gatunku cyberbpunk klimatu. Służy też temu szeroko stosowany w SEL motyw linii wysokiego napięcia, o którym też wspomnę dalej. Reasumując, grafika jest bardzo mocnym punktem. Jak się okazuje staranność i wyszukane efekty specjalne nie muszą być wyznacznikiem dla oceny kreski.

Słowa uznania należą się twórcom również za oprawę dźwiękową. Muzyka pojawia się rzadko, lecz zawsze jest nastrojowa i pasująca do klimatu. Na szczególną uwagę zasługują elektroniczne rytmy w klubie Cyberia. Świetnie komponują się z opartą na komputerach i elektronice fabule. W serialu pojawiają się też rzadko inne utwory, co uważam za dobre posunięcie ze strony twórców. Nadmiar muzyki nie pasowałby do anime o raczej przygnębiającym charakterze. Za to na szczególną uwagę zasługuje "buczenie" prądu w liniach wysokiego napięcia. Z pozoru banalne i niepotrzebne użycie najzwyczajniejszego dźwięku, lecz tworzy niesamowitą aurę tajemniczości, w której czuć bliskość Sieci. Grzechem byłoby pominięcie openingu – Duvet angielskiego zespołu Bôa, który nie mógłby być chyba zastąpiony żadnym innym utworem. Uwarzam ten opening za jeden z najlepszych jakie widziałem. Podobnie jak kreski, także muzyki i dźwięków nie powinno się oceniać według utartych schematów.

Podsumowując Serial Experiments Lain jest bardzo ciekawą pozycją dla kogoś, kto szuka serii stawiającej przed nim wiele pytań i zmusza do przemyśleń. Posiada ciekawą, wciągającą fabułę, nie do końca jasną, aczkolwiek w żadnym wypadku nie jest to wadą. Co więcej, kreska i dźwięk zachwycają oryginalnością, dzięki czemu twórcy pokazali, że stare standardy dla oceny oprawy technicznej nie muszą być adekwatne dla każdej serii. Pozostaje jedynie pewien niedosyt w związku z postaciami, jednak wszystkie zalety rekompensują niedoskonałości. W ostatnim zdaniu stwierdzę, iż seria zasługuje na dobrą ocenę i rekomendację.